خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » گزارش ها » گزارش

 

معرفی برخی کتاب‌های منتشر شده درباره خرمشهر

خونین شهر، بر آینه مهر

3 خرداد 1393

مرور روزهای پایداری هشت سال دفاع مقدس و اندیشیدن به حماسه‌هایی که قهرمانان این مرز و بوم خلق کرده‌اند، همواره حاوی درس‌ها و عبرت‌های فراوانی برای نسل‌های امروز و آینده ایران است.

یکی از این بزنگاه‌های تاریخی دوره دفاع مقدس، که هیچگاه از حافظه‌ ملت ما پاک نخواهد شد، عملیات بیت‌المقدس است که به آزادی غرور آفرین خرمشهر منجر شد. عملیاتی که در ساعات اولیه بامداد دهم اردیبهشت 1361، با رمز «یا علی‌بن‌ابی‌طالب» در محور خرمشهر و اهواز و دشت آزادگان، آغاز شد و رزمندگان اسلام در آن،‌ عملیات توانستند دو لشکر بعثی را بطور کامل منهدم کنند و بیش از 4500 کیلومتر مربع از خاک پاک ایران را پس بگیرند و خرّمشهر، هویزه و پادگان حمید را به آغوش میهن بازگردانند.

موفقیت در این عملیات چنان چشم‌گیر بود که توانست قدرت نفوذ و تهدید نیروهای ما را تا داخل عراق ببرد و بصره را تهدید کند. عملیات بیت‌المقدس، در سوم خرداد به ثمر رسید و خبر آزادی خرمشهر، در این روز، ترانه‌ امید را دل مردم ایران، طنین‌انداز کرد. اهمیت آزادی خرمشهر از این نظر است که برای نخستین بار، آرایش نیروهای نظامی ما را از موضع دفاعی خارج کرد و به حالت تهاجمی درآورد.

حضرت امام (ره) پس از آزادی خونین‌شهر، در پیامی، خطاب به ملت ایران، فرمودند: «با تشکر از تلگراف‌هایی که در فتح خرمشهر به اینجانب شده است، سپاس بی‌حد بر خداوند قادر که کشور اسلامی و رزمندگان متعهد و فداکار آن را مورد عنایت و حمایت خویش قرار داد و نصر بزرگ خود را نصیب ما فرمود.»

بی‌شک تلاش‌هایی زیادی صورت گرفته تا عمق حماسه سازی‌ها و عشق‌بازی‌های جان‌برکفان این آب و خاک، برای نسل های بعد، تصویر شود، اما به نظر می‌رسد آنگونه که بایسته و شایسته است، به این موضوع پرداخته نشده است. کارنامه اصحاب رسانه و فرهنگ و هنر، هنوز در خور دفاع مقدس و «سوم خرداد» نیست.

از این رو، انتشارات سوره مهر تلاش کرده در راستای توجه به فرهنگ دفاع مقدس، با همت بیشتری، به حماسه‌هایی همچون سوم خرداد بپردازد و آن را در قالب رمان، داستان و تاریخ شفاهی، با بیان و زبان تازه‌تر، منتشر کند و غبار زمان را از این افتخارات باشکوه، بزداید. سوره مهر، درباره حوادث دفاع مقدس در خرمشهر آثار زیادی منتشر کرده که در اینجا نگاهی به شاخص‌ترین آن‌ها، می‌اندازیم:

1-«دا»

كتاب «دا» حکایت كننده حوادث و خاطرات یک دختر 17 ساله در 20 روز ابتدایی جنگ تحميلي عراق عليه ايران است که این خاطرات توسط سیده زهرا حسینی و به اهتمام سیده اعظم حسینی نگاشته شده، و بی‌شک یکی از شاهکارهای ادبیات پس از انقلاب محسوب می‌شود. یکصد و پنجاه و یک بار تجدید چاپ این کتاب و فروش پانصد و ده هزار نسخه‌ایِ آن در طول تاریخ صنعت نشر، رکوردی است که تا بحال کمتر ثبت شده و این حاکی از استقبال گسترده از این رمان است.

خاطرات بیان شده این کتاب، در دو شهر بصره و خرمشهر می‌گذرد و سال‌های محاصره خرمشهر توسط نیروهای عراقی محور مرکزی کتاب را تشکیل می‌دهد. این رمان، تاکنون جوایز متعددی را به خود اختصاص داده که از آن میان می توان به جایزه بخش مستندنگاری جشنواره جلال آل احمد، کتاب سال تاریخ و جغرافیا، جایزه جشنواره پروین اعتصامی، و ... اشاره کرد. گفتنی‌ست تاکنون، خاطرات سیده زهرا حسینی، درقالب این کتاب، به سه زبان انگلیسی، اردو و ترکی استانبولی، ترجمه شده است. نسخه تلویزیونی این روایت، در قالب یک سریال 26 قسمتی در حال ساخت است.


2- «تکاوران نیروی دریایی در خرمشهر»

نویسنده کتاب معتقد است اگرچه تاكنون كتاب‌هاي مختلفي در قالب خاطره، خاطره شفاهي، تحليل تاريخي، رمان و شعر درباره خرمشهر نوشته شده است اما خرمشهر هنوز راز‌هاي ناگفته بسياري دارد كه به آن‌ها نپرداخته‌ايم. يكي از اين راز‌ها حضور موثر، پررنگ و تعيين كننده تكاوران نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي است، زيرا تنها كمتر از چند ساعت پس از شروع جنگ توسط صدام، گردان تكاوران نيروي دريايي به فرماندهي ناخدا «هوشنگ صمدي» شبانه از بوشهر راهي آبادان و خرمشهر شدند و تا روزي كه اين شهر سقوط كرد از آن دفاع كردند.

اين اثر روايتي از دفاع 34 روزه مردم خرمشهر و تكاوران نيروي دريايي ارتش در هفته‌هاي نخست هشت سال دفاع مقدس دارد كه از زبان ناخدا هوشنگ صمدي به صورت خاطرات شفاهي نوشته شده است. صمدي در اين كتاب براي نخستين بار ناگفته‌هایي از رزم نيروي دريايي ارتش در خرمشهر را گفته است.

3- «آخرین شلیک»

این کتاب، به همت دفتر ادبیات و هنر مقاومت حوزه هنری و سوره مهر، منتشر شده، که در آن سید قاسم یاحسینی به تدوین خاطرات «كاظم فرامرزی» پرداخته است. اين كتاب با توصيف دوران كودكی «كاظم فرامرزی» آغاز می‌شود و به صحنه‌های نبرد در خرمشهر اشاره می‌کند و با پايان جنگ به اتمام می‌سد. از نقاط خواندنی کتاب خاطرات «کاظم فرامرزی» می‌توان به خبر پذيرش قطعنامه و در آخرين لحظات جنگ اشاره داشت که وی در آخرين لحظات جنگ گلوله خود را به سمت دشمن شليك می‌كند.

4- کتاب «در کوچه‌های خرمشهر»

این کتاب حاصل گفت‌وگوهایی است که در سال‌های 1360 و 1361 توسط مریم شانکی انجام گرفته است و حکایت‌گر روزهای اول تجاوز عراق به ایران از زبان مردان و زنان خرمشهر است. مشکلات روزهای نخستین جنگ، کمبود تدارکات وکمبود نیرو و تجهیزات نظامی، ایثار و فداکاری در برابر دشمن و مقاومت در برابر اشغال خرمشهر و صحنه های دلخراش شهادت شهدا از جمله موضوعاتی است که در این کتاب عنوان شده است .همچنین گفت‌وگوها با افرادی چون شهید بهروز مرادی، صالح موسوی، فرهاد دشتی در آبادان در سال 1360 و همچنین با محمد نورانی در بیمارستان شریعتی تهران در سال 1360 انجام گرفته است. این گفت‌وگوها همچنین با 7 تن از زنان خرمشهر که مردانه در برابر تجاوزات دشمن بعثی ایستادگی کرده‌اند نیز انجام شده است.

5- «جای امن گلوله‌ها»

کتاب «جای امن گلوله‌ها» نوشته جواد کامور بخشایش به خاطرات عبدالرضا آلبوغبیش از روزهای مبارزه در خرمشهر و جنگ تحمیلی اختصاص دارد و یادآور پایمردی‌ها و رنج‌هایی است که مردم خرمشهر و رزمندگان متحمل شده اند. «جای امن گلوله‌ها» اشاره‌ای است به عبدالرضا آلبوغبیش که 13 گلوله به تنش اصابت کرده و هنوز 5 گلوله در بدن او باقی است.

6- «کالک‌های خاکی»

کتاب «کالک‌های خاکی» خاطرات سرلشکر جعفری از کودکی تا عملیات بیت المقدس به قلم گلعلی بابایی است. اهمیت این کتاب در مرور خاطرات فرمانده سپاه از دوران کودکی و ذکر چگونگی هدایت وی به سمت دانشجویان خط امام، همچنین حضور مستمر وی در جبهه و همراهی رزمندگان در فتح خرمشهر است. کتاب «کالک‌های خاکی» نتیجه مصاحبه‌ای چندین ساعته حسین بهزاد با سرلشکر عزیز جعفری و تدوین هوش‌مندانه گلعلی بابایی است و تاکنون از سوی انتشارات سوره مهر چندین بار تجدید چاپ شده است.

7- «پوتین‌های مریم»

این کتاب، دربرگیرنده‌ خاطرات مریم امجدی از روزهای شروع جنگ در خرمشهر است. راوى در اين كتاب به نقل خاطراتى از شروع جنگ ايران و عراق واشغال خرمشهر تا زمان آزادسازى آن (1361/3/3) مى‌‏پردازد. این کتاب که بر اساس یک روند زمانی نقل شده است با خاطراتى از دوران كودكى راوی آغاز می شود و با فعاليت گروه خلق عرب در خرمشهر، فعاليت راوى در بخش عمران جهادسازندگى و امدادرسانى به مردم‏ روستاهاى اطراف خرمشهر همچون روستاى «عباره»، درگيرهاى‏ سياسى با مجاهدين خلق (منافقين) در دبيرستان، صحنه‏هاى‏ دلخراشى از شهادت مردم خرمشهر، نفوذ منافقين در ميان نيروهاى‏ سپاه، ملاقات با دكتر چمران در خصوص يك منافق زن، خاطراتى ‏از آشنايى با يكى از نيروهاى سپاه و ازدواج با وى، خاطراتى ازمجروحان عمليات شكست حصر آبادان، فعاليت در بخش تعاون‏ سپاه، شهادت محمد جهان ‏آرا، بازديد از خرمشهر، پس از آزادى آن‏ ادامه پیدا می‌کند.

8- «پشت دیوارهای شهر»

این کتاب که نوشته سيد سعيد موسوي است، با بياني توصيفي خاطرات روزهاي جنگ را بازگو مي كند و اين بازگويي به شيوه‌اي است كه خواننده را قادر به تصوير سازي لحظات جنگ مي‌كند .اين كتاب، قلم هفده سالگي سيد سعيد موسوي است كه امروز از مرز چهل سالگي عبور كرده است و ما را به روزهاي دور مي برد، به روزهايي كه تازه پاي بمب‌ها و خمپاره هاي عراقي به شهرش باز شده بود. سعيد در «پشت ديوارهاي شهر» یک زندگی را به تصویر می‌کشد كه آب‌هايش مي‌سوزد، آسمانش زخمي است و پنجره‌ها و پرده‌هايي برايش باقي نمانده است. دراين نقاشي، جاده‌هاي غربت و هراس دوري از خرمشهر انتهايي ندارد.

9- «جنایت‌های ما در خرمشهر»

این کتاب، شامل اعترافات افسران رژیم بعثی عراق در مورد جنایت‌های ارتش این رژیم در خرمشهر است که با ترجمه محمد نبی ابراهیمی توسط سوره مهر به چاپ سوم رسید. «جنایت‌های ما در خرمشهر» حاوی اعترافاتی از افسران عراقی است که پس از گذشت سال ها از آزادسازی خرمشهر بیان شده است. در این کتاب اعترافات سرهنگ دوم سلمان صفر درویش، سرهنگ دوم منیر مروان العبیدی، سرگرد کمال طه العامری، سروان سعد مصاول الکریم، سرهنگ دوم ثامر احمد الفلوجی، سروان سعدی فرحان الکرخی، سرهنگ دوم سلام نوری الدلیلی، سرگرد هانی السامرایی و سرهنگ ستاد فکری حسین و برخی دیگر از افسران عراقی که در شرایط بحرانی در خرمشهر حضور داشتند، جمع‌آوری و ترجمه شده است. انفجار ایستگاه فشار قوی برق، قتل عام خانواده ها، انهدام یک کارخانه، سرقت خودروها و تعدی به نوامیس مردم، برخی از جنایات این افسران در خرمشهر است.

10- «ناگفته‌هاي جنگ»

این کتاب، به‌‌كوشش احمد‌دهقان و با همكاري‌دفتر‌ادبيات و ‌هنر‌مقاومت حوزه هنري، ‌منتشر شده و در‌26 گفتار، خاطرات سپهبد شهيد‌علي‌صياد شيرازي را به همراه عكس‌هايي‌ از عمليات‌هايي‌كه ايشان شركت‌داشته اند، به رشته‌تحرير‌درمی‌آورد‌. ‌در‌قسمتي ‌از ‌كتاب مي‌خوانيم: «كاري به‌ بي‌سيم‌ها نداشتيم‌. ‌بي‌سيم‌ها براي‌خودشان صحبت مي‌كردند و ‌يك نفر مسئول بود.آن‌كسي‌هم‌كه مسئول بود، در حال دعا بود. شايد يك ساعتي طول‌كشيد. بعد از‌يك‌ساعت سر‌و‌صداي‌بي‌سيم‌ها خبر‌داد‌ كه نيروها وارد قرارگاه‌هاي فرماندهي دشمن شده‌اند‌. ‌چند تيپ روي ارتفاعات ابوصليبي‌خات مستقر‌ بودند. نيروهاي ما طوري رفته‌بودند‌كه قرارگاه تيپ‌هاي دشمن‌به اشغال رزمندگان اسلام درآمد.‌ در‌تمام اين مدت ما فقط گيرنده خبر بوديم نه هدايت‌كننده عمليات. چون هر چيز به‌خوبي پيش مي‌رفت. هيچ‌كس‌هم نبود كه به ما جواب بدهد‌كه واقعاً در‌آنجا چه مي‌گذرد؟ چكار دارند مي‌كند، بالاخره‌به نظرمان رسيد‌كه حالا ‌كه فرمانده‌ تيپ اسير‌داريم ، يكي‌از فرمانده تيپ‌هاي دشمن را بگوييم بيايد ببينيم او‌چه مي‌گويد. يعني به جاي خودي‌، ‌از دشمن بپرسيم.»

11- «خرمشهر در اسناد ارتش عراق»

اصغر كاظمي در این، به بررسى اسناد ارتش صدام درباره تجاوز به شهر خرمشهر و دوره اشغال آن، پرداخته است و در آن،130 سند گردآمده كه نمايانگر چگونگى اشغال اين شهر به دست ارتش متجاوز صدام است. در متن اين اسناد اهميت سياسى، نظامى و تبليغاتى اشغال خرمشهر ‏مشخص شده‌اند. فرمان تخريب پل خرمشهر - آبادان، دستوراتى مبنى بر حفظ و كنترل خرمشهر پس از اشغال كامل آن، پاك‏كردن شعارهاى فارسى ‏از ديوارهاى شهر و نوشتن شعارى با عنوان «ما آمديم تا بمانيم» به‏جاى آن‏ها، اطلاعاتى درباره اسارت محمدجواد تندگويان (وزير وقت نفت‏ايران)، اخبار و گزارش‌هاي رسيده از اوضاع سياسى، اجتماعى و نظامى‏ايران، درخواست جمع‏آورى خاك ايران و نحوه ارسال آن به بغداد، تشويق سربازان عراقى به ادامه تجاوز و اشغال‏ و دستور غارت نفت‏ ايران محتواي برخي از اين اسنادند.

12- «هنگ ترسوها»

این کتاب، خاطرات فرمانده‌اى از گروهان هنگ 1 تيپ 413 عراق، كه ‏در زمان جنگ ايران و عراق در عمليات كربلاى 5 به‏ نيروهاى ايرانى پناهنده شده است. راوى اين خاطرات به شرح درگيرى‏ها در مناطق جنگى سيد صادق ، پنجوين، شلمچه و بصره و عمليات كربلاى 5 رزمندگان ایرانی، پرداخته است. اهمیت این کتاب خاطرات، «نگاه از زاویه طرف مقابل به جنگ» است و انتشار این خاطرات کمک می‌کند که روی دیگر و زوایای پنهان جنگ برای ما روشن شود.

13- «گل سيمين»

گل سیمین با مصاحبه و تدوين ناهيد سلماني در برگيرنده خاطرات سهام طاقتي از دوران جنگ ايران و عراق درفاصله سال‌هاي 59 تا 61 است. طاقتي در اين خاطرات به بيان واقعه اشغال خرمشهر توسط دشمن ، فجايعي كه رخ مي‌دهد، آزاد سازي خرمشهر، عمليات‌هاي ثامن الائمه و بيت المقدس در شكست حصر آبادان و فتح خرمشهر‏، خاطراتي از شهيداني چون: محمد جهان آرا و مهدي آلبوغبيش و ... مي‌پردازد.

» نسخه قابل چاپ     » ارسال خبر برای دوستان

New Page 1

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 61319443