خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » یادداشت سردبیر

 

 
 

آموزش هنر و چالش‌های پیش رو

حسن بنيانيان (نويسنده مهمان)

مروری بر فرایندهای آموزش هنر در قرن‌های متمادی در جامعه ایران نشان می‌دهد كه آموزش هنر با عوامل متنوع اجتماعی پیوند داشت. افرادِ دارای استعداد و خلاقیت هنری برای پاسخ‌گویی به نیازهای درونی خویش یا تأمین معاش در جست‌وجوی استاد و مربی برمی‌آمدند. واقعیت زندگی، هنرمند جوان را وامی‌داشت به صورت همه‌جانبه از استاد خود اطاعت كند تا نظر وی را به خود جلب كند و بتواند از علم و مهارت او بیشترین بهره را ببرد. بدین‌گونه باورها و منش و اخلاق استاد به شاگرد منتقل می‌شد. وجود معدودی هنرمند در كنار توده‌های وسیع افراد عامی و بی‌سواد، جایگاه ممتازی را برای هنرمندان جامعه به وجود می‌آورد. توجه خاص بعضی از حاكمان در مقاطعی از تاریخ به هنر و هنرمند، این فرایند را در جایگاهی ممتاز قرار می‌داد. تعادل درونی عرضه و تقاضای آثار هنری، هنرمند را وابسته به مردم، اما پیشتاز معرفی می‌كرد. این پیشتازی، مستلزم داشتنِ توامان حكمت و هنر و فهم دینی بود تا هنرمند بتواند آن موقعیت را حفظ نماید. این روند ادامه داشت تا زمانی كه تحولات مدرن به جامعه ما منتقل شد و ضمن تأثیر در همه عرصه‌های سیاسی، اقتصادی و فرهنگی، فرایند طبیعی عرصه آموزش را نیز تحت تأثیر قرار داد.
نظام آموزش مدون، با كاركرد متفاوت از نظام آموزشی سنتی با هدف انتقال اطلاعاتِ از پیش تعیین‌شده برای دریافت مدرك و كسب موقعیت اجتماعی، بدون ارتباط با نیازهای جامعه، با سرعت گسترش پیدا كرد. با شكل‌گیری هنرستان‌ها و دانشكده‌های جدید، رابطه‌های سنتی استاد و شاگرد جای خود را به جمع‌آوری مجموعه محفوظاتی داد كه بخش مهمی از آن، مربوط به تجربیات و آثار تولیدی در غرب بود و ارتباطی با نیازهای ما نداشت.
هم‌زمان با شكل‌گیری نظام آموزشی مدرن، رسانه‌های جدید نیز با بهره‌گیری از آثار هنرمندانی كه نماینده هنرهای وارداتی بودند، با تحریك و تشویق انگیزه‌های طبیعی دوره جوانی، مانند مطرح شدن در بین هم‌سالان، با سرعت، تقاضای هنرمند شدن را در میان جوانان گسترش داد.
وجود درآمدهای نفتی این امكان را فراهم كرد كه تصمیم‌گیرندگان دولتی بدون توجه به بازار كار و فرایندهای منطقی عرضه و تقاضا، یا شعار توسعه علم، مراكز آموزشی و هنری را گسترش دهند. علاوه بر بخش دولتی، بخش خصوصی نیز برای كسب درآمد، اقدام به تشكیل دوره‌های كوتاه‌مدت و دانشگاه‌های غیرانتفاعی كرد.
اما این تغییرات سریع در شرایطی به وجود می‌آمد كه از یك طرف به علت محتوای آلوده هنرهای وارداتی، همواره جامعه در برابر پذیرش آثار هنری مدرن مقاومت می‌كرد و از طرف دیگر به علت مداخله وسیع دولت‌ها در اقتصاد به علت وجود درآمدهای نفتی، نقش فرهنگ در توسعه بخش‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، قضایی، نظامی و... ناشناخته مانده و همچنان هنر را، تنها برای پركردن اوقات فراغت بخش محدودی از جامعه می‌دانند.
این در حالی است كه اگر امكان دستیابی به درآمدهای نفتی نبود و دولت‌ها نقش منطقی و محدود داشتند، در روندی تدریجی بهره‌وری در بخش‌های اقتصادی بخش خصوصی افزایش می‌یافت و كیفیت عرضه خدمات در بخش‌های دولتی بهبود پیدا می‌كرد و نظام‌های مختلف آموزشی متحول می‌شد و در كنار تولید آثار فاخر هنری در تبیین و انتقال مفاهیم اساسی فكری و اعتقادی جامعه، مجموعه وسیعی از هنرهای كاربردی، برای رفع موانع فرهنگی بخش‌های مختلف به وجود می‌آمد و در چنین شرایطی، فرایند عرضه و تقاضا به یكدیگر نزدیك می‌شد.
ولی در شرایط موجود درحالی‌كه هر لحظه مراكز جدیدی برای آموزش هنر به وجود می‌آید و نسل تازه‌ای از افراد، با اطلاعاتی ناقص، غیرمفید و گاهی بدون ارتباط با نیاز جامعه از این مراكز فارغ‌التحصیل می‌شوند؛ تعداد و ظرفیت نهادها و سازمان‌هایی كه از این فارغ‌التحصیلان استفاده كنند بسیار كم است.
برای پیش‌بینی پی‌آمدهای این روند بحرانی، باید به نكاتی درباره فضای هنری، شرایط ویژه حاكم بر فرهنگ عمومی و محیط بین‌المللی توجه كرد كه مهم‌ترین آن عبارت است از:
الف) برخلاف بسیاری از رشته‌های تحصیلی كه در صورت نبودن بازار كار، می‌توان قسمت‌های زیادی از اطلاعات و آموزش‌های آن‌ها را در بخش‌های دیگر جامعه به كار گرفت؛ رشته‌های هنری عمدتاً برای تولید و عرضه آثار هنری كارایی دارد و نبودن بازار كار برای هنرمند، ضربه بزرگی به روحیه و روند زندگی آن‌ها خواهد زد.
ب) عده افرادی كه صرفاً بر اساس علاقه، به رشته‌های هنری رو می‌آورند، زیاد است و شمار اندكی از آن‌ها خلاقیت و استعداد لازم را برای موفقیت هنری دارند و جامعه نمی‌تواند زمینه جذب عده زیادی از فارغ‌التحصیلان را، كه تنها شناخت علمی از هنر دارند، فراهم سازد.
ج) فاصله زیاد بین محتوای آموزش‌ها و نیازهای واقعی جامعه مذهبی، زمینه فاصله گرفتن هنرمندان را از متن مردم فراهم می‌كند و باعث انتقاد آنان از جامعه می‌شود كه با انعكاس این انتقادها در آثار هنری‌شان و پذیرفته نشدن این آثار در اجتماع، بحران‌های روحی آن‌ها تشدید می‌شود.
د) روحیه انتقادی هنرمندان و نیز فرهنگ عمومی جامعه ایران، كه خصوصیت فرافكنی دارد، موجب می‌شود این افراد هر نوع شكست خود را متوجه دیگران، به‌ویژه حكومت، بدانند كه این امر، زمینه فاصله گرفتن بیشتر هنرمند از نظام را فراهم می‌سازد. به ویژه آنكه از دوران‌ گذشته، انتقاد از حكومت به عنوان پز روشن‌فكری در محافل هنری خریدار داشته است و هنرمندان بدین‌وسیله، هنر و معلومات خود را به رخ می‌كشیده‌اند.
این مجموعه شرایط در داخل كشور در كنار دو پدیده بین‌المللی شامل:
1. فراهم شدن شرایط در كشورهای منطقه و دیگر كشورهای جهان برای جذب اندك هنرمندان بااستعدادی كه در جمعیت زیاد فارغ‌التحصیلان رشته‌های هنری وجود دارد و به دلیل ضعف نظام آموزشی، نتوانسته‌ایم عشق و علاقه به اسلام و جامعه خودی را در آن‌ها به وجود بیاوریم و تثبیت كنیم؛
2. وجود واقعیت تلخ فعالیت‌های سازمان‌یافته برای جذب ذهن و دل هنرمندان برای تولید آثار هنری علیه ارزش‌های ملی، اسلامی و انقلابی كه زمینه‌ساز تقویت بدبینی مردم به جامعه هنری و هنرمندان كشور می‌شوند و موارد مذكور در بندهای قبلی را تشدید می‌كند، باعث شده چالش بزرگ بیكاری هنرمندان به بحران‌های پنهان در مسائل سیاسی و اجتماعی تبدیل شود.
از مجموع مباحث مطرح‌شده، این نكته حائز اهمیت برداشت می‌شود كه نمی‌توان با بحران‌های خاص مربوط به آموزش هنر، مشابه بحران‌های بیكاری در دیگر رشته‌های تحصیلی، برخورد كرد و برای جلوگیری از به وجود آمدن ضایعات بیشتر و پیشگیری از بروز نارضایتی وسیع بین هنرمندان جوان- كه هر كدام به علت تأثیر هنرمندان بر مخاطب، می‌توانند در موج نارضایتی‌های سیاسی و اجتماعی نقش ایفا كنند- لازم است اقدامات عاجلی به عمل آید.
مهم‌ترین اقداماتی كه می‌توان فهرست‌وار بدان اشاره كرد عبارت است از:
1. كسب اطلاعات دقیق از وضعیت عرضه و تقاضای این رشته تحصیلی و اطلاع‌رسانی هدایتگر به متقاضیان جدید آموزش‌های هنری.
2. تشكیل نهادهای مشاوره برای كمك به تصمیم‌گیری منطقی افراد علاقه‌مند به تحصیل در رشته‌های هنری و ارزیابی میزان استعداد و استمرار علاقه در افراد متقاضی.
3. محدود كردن تأسیس دانشگاه‌های جدید برای رشته‌های هنری تا روشن شدن نتایج مطالعات میدانی در خصوص این موضوع و هدایت افراد برای آموزش‌های كوتاه‌مدت در كنار ادامه تحصیلات رسمی در سایر رشته‌ها.
4. تسریع در تعیین راهبردهای مربوط به نظام آموزش هنر در چارچوب مطالعات مهندسی، فرهنگی و نظام جامع علمی كشور.
5. پیش‌بینی تمهیدات مدیریتی برای بهره‌گیری از توان هنرمندان در رفع موانع فرهنگی، رشد و توسعه بخش‌های مختلف اقتصادی، سیاسی، نظامی، قضایی و غیره كه باعث افزایش تقاضای آثار هنری در جامعه می‌شود.
6. اقدام برای تسریع در صدور كالا و خدمات فرهنگی و هنری به كشورهای متقاضی منطقه و جهان.
7. تولید برنامه‌های خاص در رسانه ملی برای هدایت ذهن متقاضیان رشته‌های هنری و كمك به والدین دانش‌آموزان در كمك به تصمیم‌گیری فرزندانشان.

 


یادداشتهای گذشته

بهار و حکایت آن بیست و صفر شماره / حیدر ایمنی: / 28 اسفند 1392

به مدد حق و تلاش کارکنان سوره مهر عافی‌ها و حسینی پورها شناخته شدند* / حیدر ایمنی: / 20 اسفند 1392

نقش مدارس و نظام آموزشی / حیدر ایمنی / 11 دى 1392

ترویج در گرو مسئولیت اجتماعی / حیدر ایمنی / 11 آبان 1392

مسئولیت اجتماعی از نظر تا عمل / حیدر ایمنی / 1 مهر 1392

افسون هوشمندها و نسل امروز / حیدر ایمنی / 26 مرداد 1392

از بد حادثه اینجا به پناه نیامده ایم / / 19 تير 1392

سورة مهر شایسته تقدیر رهبر معظم انقلاب / حیدر ایمنی / 22 ارديبهشت 1392

شکفتن دوبارۀ نشر / حیدر ایمنی؛ مدیر روابط عمومی سوره مهر / 22 اسفند 1391

توجه به نشر دیجیتال / حیدر ایمنی؛ مدیر روابط عمومی سوره مهر / 26 مهر 1391

سهم تولید ملی از محصولات فرهنگی و هنری و ادبی کودکان و نوجوانان / محمد حمزه زاده / 31 خرداد 1391

هنرِ روابط‌عمومی / حیدر ایمنیِ؛ مدیر روابط عمومی / 25 ارديبهشت 1391

نشانه‌هایی از تحول نشر / محمد حمزه زاده / 22 فروردين 1391

بازنگاهی به عرضه کتاب در سوپرمارکت‌ها / / 18 مهر 1390

همدمی کتاب با سینما / / 22 مرداد 1390

نویسندگان ایرانی برج عاج نشین نیستند / محسن مومنی شریف* / 15 تير 1390

سال جهاد اقتصادی و وظیفه فعالان بازار فرهنگ و هنر / محمّد حمزه زاده / 3 فروردين 1390

اندر مناقشه اقتصاد و فرهنگ / / 21 آذر 1389

«بسته كتاب خانواده» تمام كشور را در بر مي‌گيرد / محمد حمزه زاده / 4 آبان 1389

توضیحی درباره مردگان باغ سبز / محمّد حمزه زاده / 23 مهر 1389

نويسندگان و هنرمندان بايد دست به روشنگري بزنند / محسن مومنی / 23 شهريور 1389

ضرورت پاسخگویی به نسل امروز درباره دفاع مقدس / محسن مومنی شریف / 15 شهريور 1389

شبی که جهل بشر در شمشیر کفر نمایان شد / اسدالله بقایی؛ نویسنده،شاعر و استاد دانشگاه / 8 شهريور 1389

آب و آتش / محمّد حمزه زاده / 29 تير 1389

اهل قلم وجدان بیدار مردم اند / محسن مومنی / 14 تير 1389

مبارک است آقای پرویز! / محمّد حمزه زاده / 6 تير 1389

آغازیک حرکت عظیم / / 20 خرداد 1389

چه كسي رييس حوزه هنري شده است؟ / / 10 ارديبهشت 1389

كتاب، مخاطب ايراني،روابط عمومی / حیدر ایمنی / 19 فروردين 1389

مخاطب، نشر الكترونيك و كتاب گويا / / 4 اسفند 1388

پیش فرض های تبلیغ کتاب / / 6 بهمن 1388

از اینهمه اشتراک نظر در ماموریت فرهنگیمان خرسندم / / 27 دى 1388

خانواده ای به نام سوره مهر / / 9 آذر 1388

دلایل پر فروش شدن کتاب دفاع مقدس از نگاه ارتباطی / / 20 مهر 1388

مخاطب، نشر الكترونيك و كتاب گويا / / 18 شهريور 1388

قیمت گذاری کتاب اصلی نادیده در صنعت نشر / حیدر ایمنی / 27 مرداد 1388

فروشگاه‌هاي بزرگ كتاب چرا، چگونه و كجا تأسيس مي‌شود؟ / محمد حمزه زاده / 17 خرداد 1388

بازآفرینی ؛ تالیف دوباره یا دست دوم نویسی؟ / / 16 فروردين 1388

«مهر» از آغاز تا كنون / حیدر ایمنی / 27 اسفند 1387

بازآفرینی؛ فرصتي برای دوباره ديده شدن / / 21 بهمن 1387

مجموعه سازي كتاب ها در سوره مهر / / 12 دى 1387

ویراستاری ؛ تخصصی که هنوز باورش نداریم / / 28 آبان 1387

افروغ و مجموعه گفتارهاي فرهنگي-سياسي / / 25 آبان 1387

رمان دفاع مقدس و راهی که باید پیموده شود / روابط عمومی / 11 آبان 1387

باردیگر درباره اهمیت کتابخوانی / حيدر ايمني / 17 تير 1387

مهمترين مسائل نشر كشور ،موانع و راه حل ها / محمّد حمزه زاده / 6 خرداد 1387

تأسيس مدرسه كارگاهي توزيع محصولات فرهنگي / / 26 اسفند 1386

شعر جوان رو به رشد است / / 4 اسفند 1386

انتشار آثار برتر داستاني در خارج از كشور / محمد حمزه زاده / 6 بهمن 1386

ظهر عاشورا / اسدالله بقايي / 30 دى 1386

باز آفرینی آثار فاخر به زبان کودک و نوجوان / محمد حمزه زاده / 11 دى 1386

شنبه بازارها و مسأله عرضه كتاب در كشور / محمد حمزه زاده / 28 آبان 1386

کتابداران ،کتاب رسان يا اطلاع رسان؟ / روابط عمومي / 13 آبان 1386

« رمان»و امید های بازیافته / محمد حمزه زاده / 29 مهر 1386

تنوع در تبليغ / روابط عمومي / 28 مهر 1386

آموزش هنر و چالش‌های پیش رو / حسن بنيانيان (نويسنده مهمان) / 13 مرداد 1386

مروري بر عوامل پرفروش شدن يك كتاب / حيدر ايمني / 16 تير 1386

سوپر ماركت كتاب / محمّد حمزه زاده / 7 خرداد 1386

نمایشگاه یا بازار؟ / محمّد حمزه زاده / 16 اسفند 1385

طرح تجميع آثار نويسندگان، چرا و چگونه؟ / محمّد حمزه زاده / 5 اسفند 1385

ما کجای صداقت ایستاده ایم؟ / سرمقاله ماهنامه صحنه / 20 دى 1385

امام (ره) پرچمدار اسلام ناب / سید حسن نصرالله / 15 آذر 1385

هنوز فرصت هست / محمدرضا سرشار / 24 آبان 1385

« فطر» فلسفه دينداری است / / 1 آبان 1385

مسجد؛کارکرد نو در عرصه ادبیات و فرهنگ / / 2 شهريور 1385

سه پرسش! / محمد صادق مرکبی(دبیر دومین جشنواره فیلم کوتاه دینی رویش _ مشهد) / 28 مرداد 1385

فخر موسیقی به موسیقیدان است / رضا مهدوی / 21 مرداد 1385

ادبیات داستانی از ابتدا تا امروز / محمدرضا سرشار / 15 مرداد 1385

مقدمات رويش! / محمد صادق مرکبی(دبير دومين جشنواره سراسري فيلم كوتاه ديني رويش) / 10 مرداد 1385

چرا امشب غزل در قالب مضمون نمی‌گنجد؟ / محمد علی عجمی(شاعر تاجیک) / 31 تير 1385

باشگاه یا بنگاه؟ / محمّد حمزه زاده / 14 خرداد 1385

داستان این پنج نفر / محمّد حمزه زاده / 14 ارديبهشت 1385

بشکن دوباره هسته را! / علیرضا قزوه / 22 فروردين 1385

"رمان" و امیدهای بازیافته / محمّد حمزه زاده / 13 فروردين 1385

گاهى شهيد شدن آسان‌تر از زنده ماندن است! / / 8 فروردين 1385

كربلا بر شما مبارك باد! / مرتضي اميري اسفندقه / 1 فروردين 1385

مهر در آستانه تحول / / 20 اسفند 1384

حکومت اسلامی و انحرافات مذهبی / / 6 اسفند 1384

چهارشنبه سیاه / حیدر ایمنی کوهی / 4 اسفند 1384

بله آقای وزیر! / / 25 بهمن 1384

این عرب بد! / / 18 بهمن 1384

نمایشگاه کتاب تهران، بودن یا نبودن _ 2 / محمّد حمزه زاده / 25 دى 1384

نمایشگاه کتاب تهران، بودن یا نبودن / محمّد حمزه زاده / 12 دى 1384

کاروان"راهیان نور" و چند نکته / محمّد حمزه زاده / 28 آذر 1384

دلم برایت تنگ می شود! کجایی تو؟ / محمّد حمزه زاده / 15 آذر 1384

یاد باد آن روزگاران یاد باد / اسدالله بقائی نایینی / 8 آذر 1384

به مناسبت هفته «کتاب و کتابخوانی» / / 2 آذر 1384

سینما از تانك، قوی‌تر است / / 29 آبان 1384

نفس سبز / مصطفی محدثی خراسانی ( سردبیر میهمان) / 2 آبان 1384

خواب برره ای سیما! / / 23 مهر 1384

به بهشت رسیده ایم / / 12 مهر 1384

سرسرای سینه‌ها را رنگ خاموشی گرفت / مصطفی محدثی خراسانی( سردبیر میهمان) / 2 مهر 1384

سلام بر تو / / 28 شهريور 1384

«نا‌مفهومی» در شعر «عین مفهوم» است! (به مناسبت روز شعر و ادب فارسی) / / 26 شهريور 1384

در شرح یک وظیفه مضاعف / وحید جلیلی ( سردبیر میهمان) / 19 شهريور 1384

رسانه ملّی در آستانه تحول ؟! / / 8 شهريور 1384

بگذاریم كه حرمت «انتخاب» برجا بماند / / 30 مرداد 1384

امروز عدالتخواه شده‌اند! فردا...؟ / / 4 مرداد 1384

مزار فاطمه در دل مشتاقان خاندان آل علی است / به قلم اسدالله بقایی نایینی / 18 تير 1384

قسم به جان قلم‌خورده‌ام / به قلم اسدالله بقایی نایینی / 15 تير 1384

هیجان و التهاب، جای خود را به متانت و رفاقت و همکاری بدهد / پیام رهبر معظم انقلاب اسلامی / 4 تير 1384

روزی برای زندگی / / 31 خرداد 1384

معیار های انتخاب رییس جمهور / گزیده ای از سخنان امام خمینی / 26 خرداد 1384

از یاد « شهدا » تا تصویر « لک لک »ها چقدر راه است؟! / / 13 خرداد 1384

سند چشم‌انداز و مسئولیت فرهیختگان در فضای انتخابات / دکتر حسن بنیانیان ( سردبیر میهمان ) / 8 خرداد 1384

چینه‌‌دان مرغ! / بقایی نایینی اسدالله (سردبیر میهمان) / 2 خرداد 1384

همچنان نشسته ایم و غافل ایم! / / 28 ارديبهشت 1384

ما و نمایشگاه کتاب تهران / محمّد حمزه زاده / 14 ارديبهشت 1384

مديريت بر اساس صندوق شکايات / محمّد حمزه زاده / 26 فروردين 1384

از شمار دو چشم یک تن کم! / / 8 فروردين 1384

كتاب، فرهنگ، اسلام / به قلم دکتر سیّدمهدی خاموشی ( نویسندۀ میهمان ) / 26 اسفند 1383

وقتی شهرداری اهل «فرهنگ» می شود!! / / 18 اسفند 1383

زلزلۀ زرند / اسدالله بقائی نایینی / 6 اسفند 1383

تهدیدهای بوش با كدام هدف صورت می‌گیرد؟ / / 18 بهمن 1383

در حاشیه یك یادداشت / / 14 بهمن 1383

به بهانه پخش ترانه « ابی » از سیمای جمهوری اسلامی ایران / / 27 دى 1383

چرا تولید فرهنگی عقیم است (1) / / 19 دى 1383

خطاب به میوه‌چینان باغ فرهنگ / بنیانیان حسن ( سردبیر میهمان ) / 5 دى 1383

خبرت هست كه... / بقایی نایینی اسدالله ( سردبیر میهمان ) / 2 دى 1383

چرا مهر؟ / / 21 آذر 1383

آیا کتاب غذای روح است؟ / امیر حسین سنایی(نویسنده میهمان) / 1 آذر 1383

 

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 61206220