خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

وحدت‌آثار هنري‌اسلام‌

 


اشاره:


كريستين‌پرايس‌در كتاب‌تاريخ‌هنر اسلامي‌دربارة‌آغاز هنر اسلامي‌چنين‌مي‌نويسد: «داستان‌هنر اسلامي‌با چكاچاك‌شمشير و آواي‌سم‌ستوران‌در بيابانها و بانگ‌بلند پيروزي‌الله‌اكبر آغاز مي‌شود». كلمات‌پاياني‌سخن‌كريستين‌پرايس‌در واقع‌بيان‌حقيقت‌و باطن‌هنر اسلامي‌(الله‌اكبر) است‌. جهادي‌كه‌در آغاز كلمات‌آمده‌است‌مقام‌نفي‌كننده‌تفكر اسلامي‌را نسبت‌به‌صورت‌نوعي‌شرك‌آميز هنر ملل‌و نحل‌بيگانه‌بيان‌مي‌كند و معطوف‌به‌روح‌الله‌اكبر علم‌الهي‌است‌. ظاهر جلوه‌گاه‌باطن‌است‌. هنرهاي‌اسلامي‌نمي‌تواند مجلاي‌باطن‌الله‌اكبر نباشد.
اين‌دو ساحت‌ظاهري‌و باطني‌در همه‌صور هنري‌عالم‌اسلامي‌كم‌وبيش‌متجلي‌شده‌و تا آنجايي‌غالب‌گشته‌كه‌ چون‌«روحي‌كلي‌» در هنر اسلامي‌به‌نمايش‌درمي‌آيد و به‌تعبير حافظ‌از يك‌«حقيقت‌مطلق‌» نقشهاي‌گوناگون‌در آيينة‌اوهام‌افتاده‌است‌و از جلوة‌چنين‌حقيقتي‌است‌كه‌با وجود صور مختلف‌هنري‌در هنر اسلامي‌و تأليفاتي‌كه‌از هنرهاي‌ملل‌و نحل‌قديم‌در حكم‌ماده‌براي‌صورت‌، بهره‌گرفته‌شده‌، هنرهاي‌اسلامي‌به‌وضوح‌قابل‌تشخيص‌است‌.
خاورشناس‌فرانسوي‌«ژرژ مارسه‌» كه‌از هنرشناسان‌و پژوهشگران‌هنر اسلامي‌است‌در مقدمة‌كتابي‌كه‌دربارة‌اين‌مبحث‌نوشته‌است‌خواننده‌را به‌آزمايشي‌آموزنده‌دعوت‌مي‌نمايد. وي‌مي‌گويد، «فرض‌كنيم‌شما در هنگام‌فراغت‌مجموعه‌هاي‌مختلف‌از عكسهاي‌هنرهاي‌بسيار گوناگون‌را كه‌در اختيار داريد بدون‌نظم‌و ترتيب‌خاص‌تماشا مي‌كنيد. در ميان‌اين‌عكسها تنديسهاي‌يوناني‌و نقاشيهاي‌مقابر مصري‌و تجيرهاي‌منقوش‌ژاپني‌و نيم‌برجسته‌هاي‌هندي‌ديده‌مي‌شود. ضمن‌اين‌بررسي‌و تماشا به‌تناوب‌به‌آثاري‌چون‌تصوير يك‌قطعه‌گچ‌بري‌متعلق‌به‌مسجد قرطبه‌و سپس‌صفحه‌اي‌از يك‌قرآن‌تزيين‌شده‌مصري‌و آنگاه‌به‌يك‌ظرف‌مسين‌قلمزده‌كار ايران‌برخورد مي‌كنيد. در اين‌هنگام‌هرچند ناآشنا به‌عالم‌هنر باشيد با اين‌همه‌بلافاصله‌ميان‌اين‌سه‌اثر اخير «وجوه‌مشتركي‌» مي‌يابيد كه‌آنها را به‌يكديگر پيوسته‌مي‌سازد و همين‌عبارت‌است‌از «روح‌هنر اسلامي‌».
مطالب‌فوق‌مؤيد اين‌حقيقت‌است‌كه‌تعاليم‌و عقايد اسلامي‌بر كل‌شئون‌و صور هنري‌رايج‌در تمدن‌اسلامي‌تأثير گذاشته‌است‌و صورتي‌وحداني‌به‌اين‌هنر داده‌كه‌حتي‌هنرهاي‌باطل‌نيز نمي‌توانسته‌اند خود را از اين‌حقيقت‌متجلي‌بركنار دارند. بنابراين‌همة‌آثار هنري‌در تمدن‌اسلامي‌به‌نحوي‌مهر اسلام‌خورده‌اند. همچنانكه‌اشتراك‌در دين‌باعث‌شده‌تا اختلافات‌و تعلقات‌نژادي‌و سنن‌باستاني‌اقوام‌مختلف‌در ذيل‌علايق‌و تعلقات‌ديني‌و معنوي‌قرار گيرد و همه‌صبغه‌ديني‌را بپذيرند. وجود زبان‌ديني‌مشترك‌نيز به‌اين‌امر قوت‌مي‌داده‌است‌.
غلبة‌وحدت‌ديني‌در هنر اسلامي‌تا آنجا پيش‌آمده‌كه‌تباين‌هنر ديني‌و هنر غيرديني‌را برداشته‌است‌؛ و تبايني‌كه‌بين‌هنر مقدس‌و غيرمقدس‌در مسيحيت‌به‌وضوح‌مشاهده‌مي‌شود در اينجا از بين‌رفته‌است‌. گرچه‌مساجد به‌جهاتي‌شكل‌و صورت‌معماري‌خاصي‌پيدا كرده‌اند ولي‌بسياري‌از اصول‌معماري‌و نيز تزئينات‌آنها درست‌مطابق‌قواعد و اصولي‌بوده‌كه‌در مورد ابنيه‌غيرديني‌هم‌رعايت‌شده‌است‌. از اين‌رو روحانيت‌هنر اسلامي‌نه‌در تزئين‌قرآن‌يا معماري‌مساجد بلكه‌در تمام‌شئون‌حيات‌هنري‌مسلمين‌تسري‌پيدا كرده‌و هريك‌بنابر قرب‌و بعد به‌حق‌صورت‌روحاني‌تر يا مادي‌تري‌يافته‌اند.

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 60825381