خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

روحانيت‌مسيحي‌و هنر

 


اشاره:


اما اين‌وضع‌خاصِ سياست‌و ديانت‌در هنر منشأ چه‌اثري‌شده‌است‌؟
غلبه‌و سيطرة‌مطلق‌و يا نسبي‌كليسا در شرق‌و غرب‌عالم‌مسيحيت‌به‌عنوان‌نهادي‌مستقل‌، موجب‌شده‌كليسا خود مصدر بسياري‌از فعاليتهاي‌هنري‌در زمينه‌شعر و موسيقي‌و نقاشي‌تا معماري‌و صنايع‌گردد، از اين‌رو كليسا در كنار قدرت‌سياسي‌بزرگترين‌سفارش‌دهنده‌يا ناظر مستقيم‌اجراي‌بسياري‌از آثار هنري‌مسيحي‌بود و بسياري‌از ديرها خود مبادرت‌به‌ابداع‌آثار هنري‌مي‌كردند.
همچنين‌بزرگترين‌آثار شعري‌و ادبي‌و منظوم‌و منثور از سوي‌رهبانان‌و روحانيون‌مسيحي‌به‌وجود آمده‌است‌. در جنبشهاي‌هنري‌و ضدهنر نيز همواره‌روحانيون‌مسيحي‌سهمي‌بسزا داشته‌اند، في‌المثل‌پس‌از تأثيرات‌افكار تنزيهي‌و انديشه‌هاي‌توحيدي‌و ضدتجسمي‌و بت‌شكنانه‌اسلام‌كه‌به‌بيزانس‌رسيد، يكي‌از امپراتوران‌بيزانس‌به‌نام‌لئون‌سوم‌اقدام‌به‌نابودي‌ايكونها و شمايلهاي‌مسيحي‌نمود. ايكونها Icons صورتهاي‌خيالي‌در تفكر مسيحي‌است‌كه‌در قالب‌آثار هنري‌مدار توجه‌تفكر تشبيهي‌روحانيون‌و هنرمندان‌مسيحي‌بوده‌اند. ايكونها به‌زعم‌متفكران‌مسيحي‌براي‌عوام‌همان‌اهميتي‌را دارند كه‌كلام‌انجيل‌براي‌خواص‌. از اينجا ايكون‌واسطة‌تقرب‌به‌مسيح‌است‌. به‌اين‌جهت‌نيز هنر تشبيهي‌مسيحي‌غالباً خود مانع‌از كنده‌شدن‌آدمي‌از صورت‌و نيل‌به‌معني‌مي‌شود و به‌تدريج‌صورتهاي‌مقدس‌براي‌عده‌اي‌به‌صورت‌بت‌درمي‌آيد بدون‌آن‌كه‌معني‌سنتي‌بت‌را آن‌چنان‌كه‌در تفكر اساطيري‌است‌بدهد. اسلام‌با تفكر تنزيهي‌هرگونه‌تعين‌صوري‌را كه‌مانع‌سير حضوري‌آدمي‌به‌باطن‌امور شود تحريم‌كرد.

اما روحانيون‌مسيحي‌در مقابل‌او به‌رهبري‌يوحناي‌دمشقي‌به‌معارضه‌برخاستند و در كار خويش‌توفيق‌يافتند و در دورة‌جديد نيز به‌دنبال‌نهضتهاي‌هنري‌قرون‌وسطي‌نظير نهضت‌هنري‌«رومانسك‌»، «گوتيك‌» و بيزانس‌، «نهضت‌اصلاح‌دين‌» و «ضد اصلاح‌دين‌» هركدام‌در پيدايش‌نحله‌هاي‌هنري‌خاص‌منشأ آثار بوده‌اند.
اين‌وضع‌هنري‌و ارتباطي‌كه‌تشكيلات‌رسمي‌روحانيت‌عيسوي‌با آثار هنري‌داشته‌اند در اسلام‌اتفاق‌نيفتاده‌است‌و همين‌دوري‌روحانيت‌اسلامي‌به‌هنر موجود در تمدن‌اسلامي‌در بعضي‌جهات‌وجه‌غيرديني‌بيشتري‌به‌آن‌داده‌است‌. تا آنجا كه‌از نمونه‌حقيقي‌مورد تأييد متفكران‌اسلامي‌در حوزه‌هاي‌تجسمي‌و معماري‌كمتر مي‌توان‌سراغ‌گرفت‌. البته‌اين‌بدان‌معني‌نيست‌كه‌هنر ديني‌و معنوي‌حقيقي‌با مميزاتي‌كه‌قبلاً بدان‌اشاره‌كرديم‌در تمدن‌اسلامي‌به‌ظهور نپيوسته‌است‌. خير سخن‌اين‌نيست‌، بلكه‌سخن‌از ارتباط‌روحانيت‌با كل‌آثار هنري‌است‌، آنچنانكه‌در تمدن‌مسيحي‌رخ‌داده‌و حتي‌نهايتاً به‌افراط‌رفته‌و در آراي‌شوراهاي‌رسمي‌و متفكران‌رسمي‌بسياري‌از اين‌آثار نظير ايكونها واجد معنايي‌متعالي‌تلقي‌گرديده‌و شايسته‌توسل‌براي‌تقرب‌به‌عيسي‌و خدا شده‌اند.
قدر مسلم‌اين‌است‌كه‌دخالت‌مستقيم‌روحانيت‌در هنر مسيحي‌آن‌را به‌معني‌اصيل‌لفظ‌ديني‌نمي‌كند، اما به‌هر تقدير موجب‌ديني‌تر شدن‌و نزديكي‌آن‌به‌حكمت‌معنوي‌و تجربيات‌ ديني‌مي‌گردد. در حالي‌كه‌در مقابل‌چنين‌وضعي‌، گسيختگي‌آثار و تجربه‌هاي‌هنري‌از نظارت‌مستقيم‌متفكران‌ديني‌و اهل‌تفقه‌آن‌را از حكمت‌و تجربة‌ديني‌دورتر مي‌كند.
به‌هر صورت‌با تمام‌اوصاف‌فوق‌هنر اسلامي‌از حكمت‌وَلايي‌انسي‌و معنوي‌اسلام‌برخوردار شده‌است‌، علي‌الخصوص‌در شعر و هنر مربوط‌به‌حكمت‌انسي‌متفكران‌اسلامي‌اين‌امر بيش‌از ديگر صور هنري‌مشاهده‌مي‌شود، و آنچه‌كه‌تحت‌عنوان‌وَلايت‌و قرب‌حقيقي‌به‌حقيقت‌اسلام‌نام‌برديم‌در هنر و شعر هنرمندان‌و شاعران‌وَلايي‌اسلام‌متحقق‌شده‌است‌. اما به‌تحقيق‌صوري‌از شعر و موسيقي‌و نقاشي‌و صنايع‌و معماري‌موجود در تمدن‌اسلامي‌چنين‌وضعي‌نداشته‌اند با وجود اينكه‌بنابر حكم‌كلي‌در تمدن‌اسلامي‌بالذات‌يا بالعرض‌تحت‌تأثير روح‌و صورت‌نوعي‌اين‌تمدن‌قرار گرفته‌اند.

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 60394192