خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

صورتهای‌نوعی‌وبر

 


اشاره:


ماكس‌وبر جامعه‌شناس‌آلمانی‌كه‌تحت‌تأثیر آرای‌دیلتای‌و منطق‌تفقهی‌یا درایتی‌ Hermeneutic بود، بدین‌نظر قائل‌شد كه‌واقعیت‌خارجی‌را نمی‌توان‌صرفاً در قالب‌قوانین‌علمی‌جای‌داد. به‌نظر او حتی‌در علوم‌فیزیكی‌چنین‌كاری‌كاملاً مقدور نیست‌. او با ابتدای‌به‌آنچه‌آن‌را به‌نام‌«طباع‌عقلی‌» یا «صورت‌نوعی‌عقلی‌» idealtypus می‌نامد، به‌مطالعة‌امور اجتماعی‌می‌پردازد. صورت‌نوعی‌عقلی‌ماكس‌وبر مفهومی‌بود نه‌یكسره‌واقعی‌و نه‌یكسره‌فرضی‌، چونان‌مفهوم‌«انسان‌اقتصادی‌» بر حسب‌تعریف‌اقتصاددانان‌كلاسیك‌، انسان‌اقتصادی‌كسی‌است‌كه‌در صدد سود بیشتر با حداقل‌كار است‌. در نظر «وبر» این‌انسان‌نمونه‌ای‌بود از صورت‌نوعی‌عقلی‌.
وبر در زمینة‌انواع‌حكومت‌و سیاست‌نیز به‌تقسیم‌تازه‌ای‌مبتنی‌بر ملاحظة‌صرف‌«صور نوعی‌عقلی‌» حكومت‌پرداخته‌است‌. به‌نظر او می‌توان‌نمونه‌های‌مختلف‌خارجی‌قدرتها و حكومتها را در ادوار مختلف‌تاریخی‌به‌سه‌صورت‌نوعی‌عقلی‌مربوط‌دانست‌:

یكی‌«حكومت‌عقلی‌»، دوم‌«حكومت‌نقلی‌» و سوم‌«حكومت‌تفضلی‌» یا «حكومت‌فرهی‌» (كیان‌فره‌). به‌طور كلی‌اعمال‌قدرت‌هر حكومت‌و هر ریاستی‌باید مبتنی‌بر جهات‌و دلائلی‌باشد و به‌اختلاف‌نحوة‌این‌جهات‌و دلائل‌است‌كه‌نحوة‌اطاعت‌و تابعیت‌مردم‌نسبت‌به‌حكومت‌اختلاف‌حاصل‌می‌كند. در حكومت‌عقلی‌كه‌مدار آن‌بر «مذهب‌اصالت‌عقل‌» یا «خردانگاری‌» است‌دلیل‌موجه‌آن‌همان‌احكامی‌است‌كه‌مستقیماً از «عقل‌» استنباط‌می‌گردد، و در این‌صورت‌گروه‌رئیسان‌و گروه‌مرئوسان‌هر دسته‌تابع‌دستگاهی‌از احكام‌و قواعد و مقررات‌غیرشخصی‌خواهند بود، و در این‌نوع‌حكومت‌بنای‌كار بر «بوروكراسی‌» قرار می‌گیرد.
در «حكومت‌نقلی‌و سنّتی‌» traditional ، كه‌بنای‌آن‌بر متابعت‌منقولات‌و مأثورات‌«فرادهشها و سنن‌دینی‌» tradition گذشته‌و به‌طور كلی‌بر «مذهب‌اصالت‌نقل‌» یا «فرادهش‌انگاری‌» است‌، ریاست‌بر مردم‌صورت‌خلافت‌به‌خود می‌گیرد و دارای‌تأسیسات‌و تشكیلات‌مختلفی‌نظیر حكومت‌خلفا در اسلام‌است‌.
در حكومت‌تفضّلی‌كه‌مدار آن‌بر «مذهب‌اصالت‌لطف‌» یا «فره‌انگاری‌» است‌، آنچه‌به‌عنوان‌ملاك‌صحت‌و مناط‌حقانیت‌ریاست‌و پیشوایی‌تلقی‌می‌گردد نه‌عبارت‌از «عقل‌مشترك‌» میان‌مردم‌است‌و نه‌«نقل‌و فرادهش‌»، بلكه‌امر دیگری‌است‌به‌نام‌«لطف‌و تفضل‌و فره‌ایزدی‌» لفظ‌«خره‌» و همچنین‌لفظ‌«خریش‌»، كه‌در فرهنگهای‌فارسی‌آمده‌است‌، با كلمه‌یونانی‌ Charisma مشتق‌از اسم‌مصدر Charis ، همچنین‌لفظ‌«فره‌» با كلمة‌یونانی‌ Praos هم‌ریشه‌است‌، و به‌ازای‌این‌كلمات‌است‌كه‌در عربی‌الفاظ‌لطف‌و تفضل‌و كرامة‌و مكرمة‌استعمال‌شده‌است‌. در این‌نوع‌حكومت‌چنین‌انگاشته‌می‌شود كه‌حكمت‌محض‌الهی‌شامل‌حال‌رؤسای‌آن‌قرار می‌گیرد.

حكمت‌محض‌است‌اگر لطف‌جهان‌آفرین‌
خاص‌كند بنده‌ای‌مصلحت‌عام‌را

منم‌گفت‌با فرة‌ایزدی‌
همم‌شهریاری‌و هم‌مؤبدی‌

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 61206817