خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

مقاومت‌هنرمندان‌اصیل‌در برابر هنر مدرن‌

 


اشاره:


در حالی‌كه‌هنوز عامه‌مردم‌و اقلیتی‌از خواص‌و اهل‌بصیرت‌باطناً در عالم‌دینی‌سكنی‌گزیده‌اند. آنها با ذهن‌تأویلی‌مشرق‌زمینی‌و اسلامی‌، مقاومت‌خویش‌را در برابر تمدن‌غرب‌نشان‌می‌دهند، و علاوه‌بر آن‌، در مقام‌اثبات‌، در جستجوی‌فردآمدن‌معنوی‌و اصیل‌اند، و از اینجا هنرمند مسلمان‌با جهانی‌بیگانه‌در ستیز است‌كه‌هنر و تفكّر معنوی‌هنر دینی‌را مورد هجوم‌قرار داده‌است‌. او باید چنان‌به‌جماعت‌تجددزده‌نزدیك‌شود كه‌به‌وسیلة‌جماعت‌هضم‌و مصادره‌نشود، یعنی‌نه‌چنان‌افتد كه‌بقول‌شاعر:

شد غلامی‌كه‌آب‌جوی‌آرد
آب‌جوی‌آمد و غلام‌ببرد

اگر هنرمندی‌چنین‌بختی‌داشت‌كه‌واقعاً ورای‌این‌كثرت‌غفلت‌زای‌شگفت‌سامری‌وار، باطل‌بودن‌بسیاری‌از این‌تماشاهای‌انفعالی‌را درك‌كند، بخت‌و توفیق‌رهایی‌نیز دارد.
این‌هنرمند و متفكر معنوی‌اسیر موج‌خودبنیادی‌نمی‌شود و با این‌كثرتی‌كه‌امروز در جهان‌به‌وجود آمده‌، واعظ‌حقیقی‌انسان‌می‌شود، تأمل‌و تأویل‌مشرقی‌و اسلامی‌او در حقیقت‌متذكر انسانیت‌انسان‌است‌. شاعر یا هنرمند یا هركس‌دیگری‌اگر از ورای‌این‌تماشاها، آن‌دو سه‌نكته‌ای‌را كه‌حوائج‌واقعی‌آدمی‌است‌درك‌كند فریفته‌نمی‌شود، و اگر تا حدودی‌هم‌قدرت‌تأویل‌داشته‌باشد، توفیق‌می‌یابد.
ما اكنون‌در جهانی‌بسر می‌بریم‌كه‌انتقال‌از عالمی‌به‌عالمی‌دیگر بسیار دشوار است‌، برخلاف‌گذشته‌كه‌كثرت‌فرهنگها وجود داشت‌، از یك‌قریه‌فرهنگی‌با چند گام‌به‌قریه‌و حوزه‌فرهنگی‌دیگری‌وارد می‌شدیم‌، امّا امروز كوچیدن‌از وضع‌موجود به‌آسانی‌ممكن‌نیست‌. هنرمند بارها و بارها خودش‌را از چنگ‌آن‌چیزی‌كه‌اسیرش‌كرده‌بود خلاص‌می‌كند، امّا باز صبح‌كه‌بیدار می‌شود چون‌گرفتاران‌سرگردان‌«تیه‌» نفس‌، خود را سر جای‌سابقش‌می‌بیند، بی‌آنكه‌سیر و صیرورتی‌اتفاق‌افتاده‌باشد. گرفتاری‌آنجا فزونی‌می‌گیرد كه‌دیگر تفاوتی‌میان‌هنرهای‌بدیل‌و اصیل‌اسلامی‌و شرقی‌نمی‌بیند. البته‌این‌گرفتاری‌در عالمی‌كه‌آینة‌مغرب‌نماست‌بی‌ربط‌با بی‌عنایتی‌حق‌نیست‌.

به‌سعی‌خود نتوان‌برد پی‌به‌گوهر مقصود
محال‌باشد كاین‌كار بی‌حواله‌برآید

انسان‌دینی‌گرچه‌با گریز از امواج‌مدرنیسم‌هنری‌می‌تواند قدری‌خویش‌را از سیر و نفوذ تمدن‌غربی‌رهایی‌بخشد، امّا نهایت‌آنكه‌باید تزكیه‌كند و در طلب‌و تمنای‌فتوح‌ساحت‌قدس‌و عنایت‌الهی‌باشد. در نقطه‌مقابل‌این‌وضع‌، انسان‌مدرن‌با خویش‌مخاطبه‌می‌كند و صرفاً نظر به‌نفس‌خویش‌دارد و گرفتار قفس‌انانیت‌و فردیت‌نفسانی‌است‌. البته‌انانیت‌و نحنانیت‌مدرن‌خود امری‌استعلایی‌است‌نه‌شخصی‌و خصوصی‌. نفس‌با عالم‌مدرنیته‌حجاب‌اسماء الهی‌می‌شود، و صورت‌فوق‌بشری‌پیدا می‌كند، كه‌نفس‌فردی‌انسان‌مظهر تام‌و تمام‌آن‌است‌.
بنابراین‌كو گتیوی‌دكارتی‌و سوبژكتیویته‌كانتی‌و هر وجهه‌نظر نفسانی‌عصر مدرن‌، به‌نحوی‌معنایی‌استعلایی‌و شبه‌متعالی‌دارد، و به‌اخلاق‌و مسئله‌رذیلت‌و فضیلت‌بشری‌محدود نمی‌شود، بلكه‌به‌ایده‌ای‌بازمی‌گردد كه‌امر جهانی‌و فوق‌بشری‌و در ضمن‌بشری‌است‌. هنرهای‌باطل‌قدیم‌و جدید نیز به‌این‌امر شبه‌متعالی‌، كه‌حجاب‌اسماء حسنای‌الهی‌است‌، مانند حجاب‌متافیزیك‌یونانی‌ و از آنجا خدایان‌شرك‌رومی‌و هندی‌و بین‌النهرینی‌و مصری‌، بازمی‌گردد، و هنرمند دینی‌باید بكوشد از سویی‌با تزكیه‌نفس‌و از سوی‌دیگر با طلب‌و تمنای‌ظهور اسمی‌از ورای‌افق‌حجابهای‌استعلایی‌كه‌در آخرالزمان‌و عصر غیبت‌و فتنه‌الكبری‌بر جهان‌سایه‌افكنده‌است‌، به‌لطف‌الهی‌دوباره‌شاعرانه‌در زمین‌سكنی‌گزیند، و در انتظار آماده‌گر ظهور بقیه‌الله‌باشد.

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 61137484