خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

سنت‌و بدعت‌هنری‌

 


اشاره:


سنّتگرایان‌هنری‌در عصر مدرن‌گرچه‌مبدع‌نیستند، امّا سنّت‌های‌هنری‌دینی‌پیشینیان‌را صیانت‌و هنرهای‌معماری‌، نقاشی‌و شعر سنّتی‌را تجربه‌می‌كنند، بدون‌آنكه‌بیشترشان‌انكشاف‌نویی‌از حقیقت‌داشته‌باشند. اینها نسبت‌به‌ظاهر هنرهای‌سنّتی‌بسیار متعصب‌اند و هرگونه‌تخطی‌از اصول‌و ظواهر این‌هنرها را حرام‌می‌دانند.
هنرمند سنتّی‌از بدعتگران‌و خیالپردازان‌مدرن‌پرهیز می‌كند. هنر برای‌بیشتر سنتگرایان‌كسب‌كمالات‌صوری‌است‌و صنعتگری‌تا معنوی‌. امّا اهل‌كشف‌و ابداع‌كه‌بهره‌حقیقی‌از معانی‌دینی‌دارند به‌سنت‌مدد می‌رسانند و در برابر این‌دو جریان‌، اهل‌بدعت‌با اهل‌كشف‌و سنتگرایان‌می‌ستیزند و دعوی‌هنر و هنرمندی‌می‌كنند:

همسری‌با اولیا برداشتند
انبیا را همچو خود پنداشتند

ابداع‌در ساحت‌صیانت‌و وفاداری‌و احترام‌به‌سنت‌رخ‌می‌دهد. سنّت‌مسبوق‌به‌حقیقت‌ربانی‌و ملكوتی‌است‌، درست‌در نقطه‌مقابل‌تجدّد و بدعت‌كه‌هنرمند خویش‌را آزاد از هر سابقة‌معنوی‌می‌داند. هنرمند شرقی‌همواره‌در جستجوی‌نقش‌و لحن‌و حقیقت‌ازلی‌است‌و می‌كوشد آن‌را ابداع‌كند. این‌پیوستگی‌به‌اصل‌و ریشه‌چنان‌است‌كه‌همه‌چیز حتی‌در مشاغل‌ساده‌ای‌چون‌چیت‌سازی‌یا آهنگری‌و حتّی‌حمّالی‌در قلمرو سنّت‌به‌اصل‌الهی‌بازمی‌گردد. در دوران‌گذشته‌اگر كسی‌به‌كار حمالی‌و باربری‌اشتغال‌داشت‌، بایست‌سلسله‌او به‌حضرت‌آدم‌7 كه‌حامل‌بار امانت‌الهی‌بود می‌رسید.
در باب‌دگرگونی‌صورت‌شعر و معماری‌و موسیقی‌و نقّاشی‌و دیگر هنرها نیز می‌توان‌به‌بیگانگی‌ذات‌انسان‌و اعوجاج‌و انحطاط‌او راجع‌دانست‌. اگر معنی‌اعوجاج‌داشته‌باشد صورت‌زیبا نیز منتفی‌است‌، و آن‌در صورت‌تجلّی‌می‌كند. این‌معنی‌در نسبت‌انسان‌با حق‌ظهور پیدا می‌كند و اغلب‌ناشناخته‌می‌ماند. انسان‌غربی‌پیوندش‌را از حق‌گسست‌، پشت‌به‌حق‌كرد و نفس‌خودش‌را كه‌حجاب‌میان‌خودش‌و حق‌بود، حق‌تلقی‌كرد. آنگاه‌در عالم‌بی‌نسبتی‌با حق‌و پشت‌كردن‌به‌حق‌بود، كه‌هنرهای‌جدید و مدرن‌ابداع‌شدند.
پیش‌از این‌، هنرهای‌قدیم‌دینی‌هم‌دچار اعوجاج‌شده‌بودند، و یونانیت‌و متافیزیك‌كه‌حجاب‌نسبت‌انسان‌یونانی‌با حق‌بود منشأ تاریخی‌این‌انحطاط‌به‌همراه‌ضعف‌ایمان‌مسلمانان‌بود. اثر این‌اعوجاج‌در آراء فلاسفه‌و منطقیان‌و اهل‌سیاست‌بیشتر آشكار شده‌است‌و تحویل‌هنر به‌صرف‌محاكات‌خیالی‌از طبیعت‌و سیرتهای‌بشری‌نیز از این‌نسبت‌حاصل‌شد.
در مرحله‌دوم‌انحطاط‌هنر اسلامی‌، مدرنیسم‌سراغ‌و سروقت‌مسلمانان‌آمد كه‌به‌همان‌نسبت‌جدید انسان‌بازمی‌گشت‌. از اینجا بسیاری‌از مسلمانان‌از پایان‌دورة‌قاجاری‌و علی‌الخصوص‌از عصر مشروطه‌مغلوب‌این‌ماجرا شدند. فی‌الواقع‌تاریخ‌ما مغلوب‌تاریخ‌غرب‌شد. هنر ما، صنعت‌ما، لباس‌ما، اخلاق‌، و بقیة‌وجوهی‌كه‌در حیات‌صوری‌و معنوی‌ما بود، دچار انحطاط‌و بی‌نسبتی‌با حق‌و پشت‌كردن‌به‌حق‌و رو كردن‌به‌حجاب‌مضاعف‌و مركب‌حق‌شد. در این‌عالم‌بی‌عالمی‌همه‌در مقام‌جهل‌و وضع‌و آفریدن‌زیبایی‌اند، نه‌كشف‌حقیقت‌و ابداع‌زیبایی‌.

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 60404486