خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

شاعران‌آشنا به‌حكما و فلسفه‌یونانی‌

 


اشاره:


فخرالدین‌گرگانی‌از بزرگترین‌شاعران‌داستانسرای‌ایران‌است‌. او از شاعرانی‌است‌بر مشرب‌معتزله‌یا فلاسفه‌و این‌معنی‌را از وصف‌ستایش‌او از یزدان‌و كیفیت‌خلق‌عالم‌و وصف‌مخلوقات‌كه‌در آغاز منظومه‌او آمده‌است‌، در نهایت‌وضوح‌می‌توان‌دریافت‌. در همین‌ابیات‌است‌كه‌فخرالدین‌، نفی‌رؤیت‌از خداوند كرده‌و تجسّم‌یا تشبیه‌و چونی‌و چندی‌و كجایی‌را از وجود واجب‌دور دانسته‌است‌.

نه‌بتواند مر او را چشم‌دیدن‌
نه‌اندیشه‌در او داند رسیدن‌
نه‌نیز اضداد بپذیر نه‌جوهر
نه‌زان‌گردد مر او را حال‌دیگر
نه‌هست‌او را عرض‌یا جوهری‌یار
كه‌جوهر بعد ازو بودست‌ناچار
نشاید وصف‌او گفتن‌كه‌چونست‌
كه‌از تشبیه‌و از وصف‌او برونست‌
كجا وصفش‌بگفتن‌هم‌نشاید
كه‌پس‌پیرامنش‌چیزی‌بیاید
بوصفش‌چند گفتن‌هم‌نه‌زیباست‌
كجا هستیش‌را مدت‌نپیمود
وگر كی‌بودن‌اندر وصفش‌آید
پس‌او را اول‌و آخر بباید

عمعق‌بخارایی‌از دیگر شاعرانی‌است‌كه‌تفكرات‌فلسفی‌را در شعر خود آورد و جهان‌بینی‌فلسفی‌عصر را بیان‌كرده‌است‌:

كند گر تموج‌هیولای‌اولی‌
تلاطم‌نماید مزابه‌از طبایع‌
ور نفس‌كل‌عقل‌كلی‌شكیبد
برافتد زا و تاد رسم‌صنایع‌
سپهر ملاعب‌بساط‌مزور
چو برچینند افراد گردند ضایع‌

زبان‌شعری‌عمعق‌گرچه‌با عالم‌حسی‌و صورت‌خیالی راجعه‌به‌عالم‌محسوس‌پیوند دارد و شعری‌حسّانی‌است‌، اما چنان‌حسن‌و جمال‌و كمال‌در شعر او ظاهر می‌شود كه‌با تحوّلی‌می‌تواند زبان‌تجارب‌عرفانی‌گردد:

گهی‌نهان‌شد و گاهی‌همی‌نمود جمال‌
چو رنور معارض‌فردوسیان‌به‌زیر نقاب‌

انوری‌از شاعرانی‌است‌كه‌با علوم‌اوائل‌آشنا و با حكما مأنوس‌، او شفای‌بوعلی‌و دیگر آثارش‌را می‌پسندید و بعضی‌از آنها را به‌خط‌خود نوشته‌و گفته‌است‌:

كتابكی‌است‌مثمن‌به‌خط‌من‌خادم‌
چو اشك‌و چهره‌من‌جلدش‌از درون‌و برون‌
سه‌گونه‌علم‌در او كرده‌بوعلی‌تقریر
به‌اختیار همایون‌و طالع‌میمون‌
ز من‌به‌غصب‌جدا كرده‌اند و كرده‌مرا
ز غصه‌با دل‌پردرد و دیدة‌پرخون‌

و همین‌اعتقاد به‌ابن‌سیناست‌كه‌او را در قطعه‌ذیل‌به‌دفاع‌از آن‌فیلسوف‌بزرگ‌و طعن‌بر مخالف‌او واداشته‌است‌:

دیدة‌جهان‌بوعلی‌سینا
بود از نور معرفت‌بینا
سایه‌آفتاب‌حكمت‌او
تافت‌از مشرق‌ولوشئنا
جان‌موسی‌صفات‌او روشن‌
به‌تجلّی‌و شخص‌او سینا
در تك‌چاه‌جهل‌چون‌مانی‌
مسكن‌روح‌قدسی‌مسكینا

انوری‌، منبع‌و مادة‌مدح‌و غزل‌و هجور انفسانی‌و از سه‌سگ‌گرسنه‌حرص‌و غضب‌و شهوت‌تلقی‌می‌كند:

غزل‌و مدح‌و هجا هر سه‌از آن‌می‌گفتم‌
كه‌مرا شهوت‌و حرص‌و غضبی‌بود به‌هم‌
و آن‌سه‌دیگر چون‌سگ‌خسته‌تسلّیش‌بدان‌
كه‌زبونی‌به‌كف‌آرد كه‌ازو آید كم‌
چون‌خدا این‌سه‌سگ‌گرسنه‌جان‌را حاشا كُم‌
باز كرد از سر من‌بندة‌عاجز به‌كرم‌

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 60966338