خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

آغاز شعر فلسفی‌و شعر حكمت‌شیعی‌

 


اشاره:


كسایی‌مروزی‌(341 ـ 391؟) نخستین‌شاعر شیعه‌اسماعیلی‌است‌كه‌فلسفه‌را در شعر خود می‌آورد و در اواخر قرن‌چهارم‌شعر موعظه‌و حكمت‌را به‌كمال‌خود می‌رساند و مقدمة‌ظهور شاعرانی‌از قبیل‌ناصرخسرو قبادیانی‌می‌شود. در قصیدة‌منسوب‌به‌او آمده‌است‌.

جان‌و خرد رونده‌برین‌چرخ‌اخضرند
یا هر دوان‌نهفته‌درین‌گوی‌اغبرند

این‌قصیده‌ای‌است‌به‌تمام‌معنی‌فلسفی‌و شامل‌بحث‌مفصلی‌است‌در اثبات‌عقل‌و نفس‌و بعضی‌مواعظ‌ناصرخسرو احتمالاً در جواب‌آن‌، این‌قصیده‌را گفته‌است‌:

بلای‌هفت‌چرخ‌مُدور دو گوهرند
كز نور هر دو عالم‌و آدم‌منورند

كسایی‌، بنابه‌اقوالی‌نامش‌مأخوذاز كسوت‌زهدو كلاه‌فقرش‌بوده‌است‌.
تحمیدیه‌ای‌شعری‌در عصر سیطره‌فلاسفه‌وجهه‌خاصی‌داشتند. در میان‌شاعران‌حكیم‌كه‌در ستایش‌خدا و اثبات‌وجود و تجرّد او سخن‌گفته‌اند، فردوسی‌مردی‌شگفت‌است‌. فردوسی‌با تشیع‌در اصول‌عقاید به‌سنّت‌و حكمت‌شیعی‌گرایش‌داشته‌است‌، و برخلاف‌ آنچه‌بعضی‌پنداشته‌اند به‌دین‌زرتشت‌میل‌و علاقه‌ای‌نداشت‌، بلكه‌تاریخ‌باستان‌ایران‌را چون‌ماده‌متفكّر دینی‌اساطیری‌خود بكار گرفته‌است‌. اعتقاد به‌آیه‌قرآنی‌در باب‌عجز آدمی‌از رؤیت‌خداوند، موجب‌شده‌او را به‌طریقه‌معتزله‌متهم‌كنند. بیت‌ناظر بر این‌معنا چنین‌است‌:

به‌بینندگان‌آفریننده‌را
نبینی‌مرنجان‌دو بیننده‌را

اما عمق‌كلام‌او كه‌مظهر كمال‌توحید است‌، این‌بیت‌است‌:

جهان‌را بلندی‌و پستی‌توای‌
ندانم‌چه‌ای‌هرچه‌هستی‌توای‌

در شاهنامه‌، عقاید حكیمانه‌ای‌است‌كه‌از ذوق‌شاعر برآمده‌است‌. در این‌موارد گاه‌عقاید فلاسفه‌و جهان‌بینی‌فلسفی‌عصر در باب‌خلق‌جهان‌و تكوین‌زمین‌و عناصر افلاك‌در كار آمده‌، امّا فردوسی‌گهگاه‌از فلاسفه‌به‌زشتی‌یاد می‌كند و آنان‌را بسیارگوی‌و غیرقابل‌تبعیت‌و تقلید شمرده‌و در آغاز داستان‌اكوان‌دیو گفته‌است‌:

اَیا فلسفه‌دان‌بسیار گوی‌
نپویم‌به‌راهی‌كه‌گویی‌بپوی‌
سخن‌هیچ‌بهتر ز توحید نیست‌
با ناگفتن‌و گفتن‌ایزد یكی‌است‌

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 60966358