خانه  |  مجلات  |  کتاب  |  اخبار  |  گزارش ها  |  گفتگوها  |  مقالات  | پديدآورندگان

محصولات  |  کتاب رايگان  |  جستجو  |  ارسال کارت الکترونيکي  | وبلاگ  |ویژه نامه

حوزه هنری  |  آلبوم عکس  |  آیینه نشر  |  تالار افتخارات  |  درباره ما  |  ارتباط با ما

خانه » کتاب رايگان

 

سرآغاز حكمت‌هنر

 


اشاره:


یونانیان‌عصر ماقبل‌فلسفی‌قلب‌شاعر و هنرمند را مهبط‌الهام‌خدایان‌یا فرشتگان‌هنر (موزها) تلقی‌می‌كردند و این‌بر قدر شاعر می‌افزود. با پیدایی‌فلسفه‌، شأن‌شاعر از عالم‌بالا به‌عالم‌محسوس‌تنزّل‌یافت‌. فیلسوفان‌عالم‌شاعری‌را عالمی‌موهوم‌معدوم‌پنداشتند كه‌بهره‌ای‌از وجود و هستی‌ندارد، این‌عالم‌خیالی‌شاعرانه‌نزد افلاطون‌و علی‌الخصوص‌ارسطو پنداری‌موهوم‌و نفسانی‌بیش‌نبود. پس‌شاعر یونانی‌از نفس‌خویش‌و جهان‌محیط‌بر او فراتر نمی‌رود و صرفاً به‌تخییل‌انفعالی‌و خیالپردازی‌نفسانی‌و محاكات‌صور محسوس‌توأم‌با عواطف‌و احساسات‌دردمندانه‌می‌پردازد. مفهوم‌استیتك‌حسانی‌ Aesthetic زیبایی‌شناسی‌، در این‌جهان‌حسّی‌تحقّق‌می‌یابد.
جهان‌شرق‌قبل‌از اسلام‌شعر را چون‌الهام‌ربانی‌تلقی‌می‌كرد. حتّی‌عرب‌جاهلی‌شاعران‌را مؤید به‌موجودی‌روحانی‌می‌دانستند كه‌آنان‌را به‌اختیار خود می‌گیرد و معانی‌را در دلشان‌القاء
می‌نماید.

این‌مراتب‌نحوی‌از بیان‌اجمالی‌ماهیت‌و سرچشمه‌و مبدأ و معاد هنر شرقی‌و اسلامی‌و مسیحی‌را دربردارد. امّا نكته‌آن‌است‌كه‌دوگانگی‌و فاصلة‌هنر اسمی‌اسلامی‌با ولایت‌معصومانة‌الهی‌در مراتبی‌، موجب‌پرهیز بسیاری‌از متفكران‌دینی‌در ابداع‌ آثار هنری‌در جهان‌اسلامی‌شد. از سویی‌، بسیاری‌از متفكران‌اسلامی‌از نقد معنی‌و حكمت‌هنر اسلامی‌غفلت‌ورزیدند.
بدین‌معنی‌كه‌حكمای‌اسلامی‌كمتر در مقام‌تفصیل‌و پرسش‌حكمی‌و فلسفی‌از ذات‌و ماهیت‌هنر بودند، از اینجا ادبیات‌و متون‌مكتوب‌اسلامی‌با مبانی‌فلسفی‌و عرفانی‌و كلامی این‌پرسش‌روی‌به‌تقلیل‌نهاده‌است‌. بسیاری‌از این‌متفكران‌از حدّ ارسطو و افلاطون‌در «فن‌شعر» و «جمهور» ـ یا همان‌ولایت‌نامه‌ politeia ـ فراتر نرفتند. البته‌بعضی‌حكمای‌انسی‌و عرفا، چنانكه‌خواهد آمد، از جمله‌عطار و مولانا و حافظ‌و بیدل‌از این‌حكم‌مستثنی‌هستند.
با این‌متفكران‌معنوی‌، رجوع‌به‌باطن‌هنر و معنی‌آن‌، پیدایی‌هنر و شعر حكمی‌و عرفانی‌و نقد تفقهی‌معنی‌اصیل‌اسلامی‌و گذشت‌از صورت‌یونانزده‌هنر آغاز شد، ولی‌هیچگاه‌به‌صورت‌بحث‌نظری‌و درسی‌درنیامد. لكن‌به‌هر تقدیر می‌توانست‌بر مبنای‌چهار حكمت‌نظری‌كلام‌، تصوف‌، اشراق‌و مشاء چهار حوزة‌نظری‌در حكمت‌هنر اسلامی‌پدید آید. از اینجا حكمت‌هنر اسلامی‌می‌تواند به‌صورت‌حكمت‌بحثی‌و ذوقی‌و یا حكمت‌معنوی‌و انسی‌و حكمت‌صوری‌و عقلی‌درآید. از شعبات‌حكمت‌معنوی‌و انسی‌، حكمت‌تمثیلی‌و حكمت‌تأویلی‌است‌.

 

» ارسال صفحه برای دوستان

 

بازگشت به فهرست کتاب

حكمت اُنسی و زیبایی شناسی‌عرفانی هنراسلامی

 

Soreie Mehr - Header

تمامی حقوق اين پايگاه متعلق به شرکت سوره مهر می باشد. استفاده از مطالب اين پايگاه با ذکر منبع، مجاز است.

تعداد بازديد از صفحات: 61261295